شکست مذاکرات اعلام نمی شود چون دو طرف برنامه جایگزین ندارند

۱۴۰۱-۰۴-۱۴ سیاست

شکست مذاکرات اعلام نمی شود چون دو طرف برنامه جایگزین ندارند

این که سپاه در فهرست تروریسم قرار می گیرد و از آن بیرون نمی آید، به این دلیل است که ایران تحت فشار، به برجام دو یعنی منطقه ای، و برجام سه یعنی موشکی تن بدهد. بنابراین، این گره به این راحتی ها باز نمی شود.

فروزان آصف نخعی: تا چه اندازه توافق برجام میان ایران و آمریکا در دسترس است؟ این سوال کلیدی گمانه زنی های بسیاری را برانگیخته است. امیرعلی ابوالفتح پروهشگر، با شناخت عمیقی که نسبت به آمریکا دارد، راه برون رفت از فشارهای تحریمی آمریکا را تقویت اقتصاد، تقویت بنیه دفاعی کشور و در نهایت و به ویژه اجماع داخلی می داند و معتقد است این سه بر روی هم قادر است جمهوری اسلامی ایران را بیمه کرده و احتمال هرگونه پیمان شکنی جدید و خروج از برجام در دولت های آینده آمریکا را غیر محتمل می سازد. او معتقد است تضمین خواستن از آمریکا در جریان مذاکرات صحیح است زیرا اساسا به ماهیت آمریکا اعتمادی وجود ندارد چه رسد به تضمین او. ابوالفتح معتقد است سازوکار انسجام و پیشرفت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی درونی تضمین اساسی برای بقای توافق با آمریکا است. این گفت و گو از نظرتان می گذرد:

ایران برای دست بالا داشتن در مذاکرات چه باید بکند؟

به نظر من ایران باید سه کار اساسی انجام بدهد: ۱- تقویت اقتصاد با هدف کاهش اثرپذیری از تحریم ها. در این باره انجام اصلاحات اقتصادی، تدوین نظام بانکی و مالیاتی قدرتمند، مبارزه بافساد، سرمایه گذاری در حوزه جدید تکنولوژی های نوین، دسترسی به بازارهای جدید منطقه ای و بین المللی به عنوان یک پکیج بزرگ مطرح است. ۲- تقویت بنیه دفاعی کشور است با این هدف که طرف مقابل بداند که اگر به ایران فشار وارد بکند ایران توانایی بازدارندگی و مقابله به مثل لازم را خواهد داشت. ۳- اجماع داخلی است. جنگ حیدری و نعمتی که تیم ظریف خائن بوده و تیم باقری خادم بوده و … وحدت ملی و انسجام داخلی را سست می کند و میزان اقتدار ملی ایران را در مذاکرات کاهش می دهد. به عبارت دیگر نیروهای داخلی با توجه به میزان خطر طرف خارجی باید آرایش نوینی در تقویت وحدت ملی اتخاذ کنند.

این هدف چگونه قابل اجراست؟

به طور طبیعی رهبران سیاسی و جناح های سیاسی تعیین کننده باید در این حرکت پیشقدم بشوند. طبیعی است که جناح ها باید منافع سیاسی و انتخاباتی شان را برای تحقق هدف مذکور کنار بگذارند. از این منظر با توجه به آنچه در پاسخ به سوال قبلی مطرح کردم، اگر ایران نتواند خودش را تقویت بکند، میزان مقاومتش در برابر فشارها کاهش می یابد و اتفاقا همین سه موضوع رمز پایداری هر توافقی در آنده خواهد بود.

ایران تاکید دارد آمریکا باید به ایران تضمین بدهد، در نبود یا ضعف سه موضوعی که اشاره کردید، تضمین دادن آمریکا اهمیتی دارد؟

اتفاقا در فقدان سه موضوع بالا، هر گونه تضمین امریکا فاقد اهمیت است. تضمین واشنگتن برای ما هیچ ارزشی ندارد. آنچیزی که توافق ایران و غرب و را پایدار می کند فارغ از این که چه موادی در آن گنجانده شده باشد، این است که اقتصاد ایران اثرپذیری اش از اقتصاد کشورهای متخاصم کاهش پیدا بکند، بنیه دفاعی مان تقویت بشود، و در نهایت اجماع و انسجام داخلی به وجود بیاوریم. در این وضعیت دولت بعدی آمریکا حتی اگر دولت ترامپ باشد، با احتیاط بیشتری از توافق خارج خواهد شد. لذا بی محابا توافق را ازبین نخواهد برد. به عبارت دیگر در صورت تمایل به پیمان شکنی مجدد، به این موضوع همواره فکر خواهد کرد که ایران اقتصادش دچار فروپاشی و ضعف نمی شود، و انسجام اجتماعی اش اجازه تقویت خصومت های جدید بین المللی و منطقه ای را نمی دهد. در حوزه اقتصادی به ویژه منظورم اقتصادی است که فعال و در ارتباط با بازارهای منطقه ای و جهانی است. اقتصاد مقاومتی به این معنا نیست که درها را بر روی اقتصاد داخلی ببندیم. اقتصاد مقاومتی به معنای کسب بازارهای منطقه ای و جهانی در خاورمیانه، آمریکای لاتین و فروش نفت به بازارهای چین ، بده بستان با شرکت های معظم خارجی و امثالهم است.

با توجه به نکاتی که گفتید، به نظر می رسد ایران نیز به برجام نیاز داشته باشد. تا چه اندازه شکست برجام محتمل است؟

معتقدم ، نه ایران و نه آمریکا و نه دیگر طرف ها نفعی در اعلام رسمی شکست مذاکرات برجام ندارند. از این رو ممکن است ماه ها مذاکرات ادامه داشته باشد، ولی هیچ یک از طرفین اعلام شکست نکند. زیرا زمانی که اعلام می کنند که مذاکرات شکست خورده، دوطرف باید برنامه دوم (پلن B) داشته باشند. در حال حاضر نه ایران و نه آمریکا هیچیک دارای برنامه دوم نیستند. همچنین به مصلحت منطقه هم نیست که ایران و آمریکا به سمت تدوین پلن B بروند. از این رو با این که ایران بسیاری از دوربین های نظارتی را بسته و به غنی سازی ۶۰ درصد روی آورده است، حوزه پرتاب موشک های فضایی اش را دنبال می کند، با این همه کسی پایان مذاکرات برجام را دنبال نمی کند.

به گزارش خبرآنلاین، حتی در مذاکرات دوحه هم پیش از این که شروع شود، برخی رسانه ها دور دوحه را آخرین مرحله مذاکرات ذکر کردند، ولی آقای باقری کنی اعلام کرده که با آقای انریکه مورا در حال رایزنی است که مجددا مذاکرات در جای دیگری از سربگیرند. بنابراین همه طرف ها دنبال آن هستند که اگر حتی نتیجه ای هم حاصل نشود، اما مذاکرات ادامه داشته باشد. نکته دیگر آن است که اصل و اساس اختلاف بین ایران و آمریکا، برای خروج از بن بست برجام حوال خواسته ایران یعنی توافق حول برجام ۲۰۱۵ است، و آمریکا اصرار دارد که برجام دیگری با توجه به مختصات و اقتضائات ۲۰۲۲ به وجود بیاید.

نوشته‌های مرتبط

۱۴۰۱-۰۴-۱۴ سیاست

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


* درج نام و ایمیل اختیاری است.