فرزاد جمشیدی معنی کلمه “لانتوری” را کشف کرد!

۱۳۹۵-۰۵-۱۷ جامعه

فرزاد جمشیدی معنی کلمه “لانتوری” را کشف کرد!

لانتوری یک کلمه ی فرنگی است که با اصطلاحات جنوب ایران آمیخته شده!

فرزاد جمشیدی مجری و پژوهشگر تلویزیون یادداشت کوتاهی درباره ی کلمه ی لانتوری نوشته و در اختیار این خبرگزاری قرار داده است.

tlrf6b34vz5z15gk2lty

جمشیدی با اشاره به کنجکاوی این روزهای مردم کشورمان درباره ی کلمه ی “لانتوری” که اخیرا به واسطه ی فیلمی با همین نام به نویسندگی، تهیه کنندگی و کارگردانی (رضا درمیشیان) سر زبان ها قرار گرفته، نوشت:

هنگامی که برای تحقیقات فرهنگ نامه ی جامع مشاهیر ایران به نقاط مختلف ایران سفر می کردیم، در مناطق جنوبی کشور، خاصه آبادان و خرمشهر و شهرهایی چون بوشهر و بندرعباس به کلمات، عبارات و اصطلاحاتی برمی خوردیم که زاده ی معاشرت و مهاجرت خارجیان (به ویژه انگلیسی ها) به میهنمان بودند.

جمشیدی می نویسد:

در همین زمینه اصطلاحات جالبی را پیدا کردیم. مثلا در آبادان هنوز هم برخی از این کلمات و اصطلاحات خارجی در محاورات مردم بومی شنیده می شود مثل:
آفیس بوی (پادو، گماشته)؛ پیپ حوس (شلنگ) ؛ تماته (گوجه فرنگی) ؛ اسپکتر (مسئول، سرپرست) ؛ اورد (دستور) !

این مجری و محقق نام آشنای کشورمان اعتقاد دارد:

بر همین مبنا در جنوب کشورمان کلمه ی “لانتوری” چندین بار به گوش ام خورد و در پی آن برآمدم که معنا و مفهوم آنرا پیدا کنم.

جمشیدی می گوید: در همانجا بود که متوجه شدم سابق بر این و در زمان نبودن یا کم بودن برق و لامپ در ایران، فانوس هایی از خارج کشور همراه با ملوانان و کارکنان صنعت نفت انگلیس وارد ایران می شود. این فانوس ها “لانترن” نام داشته که برگرفته از خود کلمه ی فانوس (Lantern یعنی فانوس) بوده است.

البته (lunt) به معنی مشعل هم در آن مناطق، مورد استفاده ی کارگران صنعت نفت قرار می گیرد.

وی می گوید: همانطور که گفته شد، وجود پالایشگاه ها و بنادر مختلف در کشورمان موجب معاشرت هموطنان جنوبی ما با افراد مختلف خارجی شده بود و همین موضوع باعث تطور و تحول کلمات خارجی در زبان ایرانی شده است.

بر این اساس، سابقا کلمه ی فانوس را در جنوب کشور به نام لانترن اسم می بردند. کمااینکه اولین رژه لب را به نام “برند” (Brand) آن، “ماتیک”…. اولین سقز فرنگی را “آدامس”، اولین پودر رختشویی را “تاید”، اولین اسپری موی سر را “تافت” و اولین ذرت بوداده را “چسترفیلد” می گفتند که بعدها و تا هنوز با نام عجیب دیگری در ایران معروف شده است!

فرزادجمشیدی مجری و محقق تلویزیون می گوید:

عجیب این است که لانترن به معنای فانوس در طی زمان و در محاوره ی متعدد محلی، با علامت صفت فاعلی در انگلیسی (er) یک کلمه ی مرکب ایجاد کرده و “لانتر” یا “لانتور” به معنای کسی است که فانوس را حمل می کرده!

اما چرا کلمه ی لانتوری به معنای ناسزا در ایران استفاده می شود؟

جمشیدی، مولف اولین فرهنگ نامه ی جامع مشاهیر ایران می نویسد:

در قمارخانه ها و کازینوهای قدیمی جنوب ایران مرسوم بوده هر کس می باخته و در ازای آن نمی توانسته از عهده ی تادیه و پرداخت کامل وجه خود برآید، می بایست به مدت چند روز برای فرد برنده و پیروز در قمار، فانوسی حمل می کرده و ای بسا این حمل فانوس به مکان های خلوت تر و کارهای فرومایه تر دیگری نیز می انجامیده و همه ی اینها برای ایجاد کسر شان در فرد بازنده بوده است. و از همین روی “فانوس کش” یا “فانوس کشی” به عنوان فحش و ناسزا استفاده می شده !

بنابراین اصطلاح “لانتوری” به صورت خلاصه و مجمل، یعنی فردی در مرتبه ی بسیار پایین جامعه!

گفتنی است لانتوری نام فیلمی است به کارگردانی رضا درمیشیان که چندی است روی پرده های اکران سینماهای کشور قرار گرفته و با استقبال کم نظیر تماشاگران مواجه شده است.

فیلم لانتوری به موضوع قربانیان اسیدپاشی می پردازد و سال گذشته در جریان جشنواره ی فیلم فجر در بخش سودای سیمرغ قرار گرفته بود.

(Visited 27,665 times, 1 visits today)

نوشته‌های مرتبط

۱۳۹۵-۰۵-۱۷ جامعه
ارسال نظر

26 نظر

  1. لانتوری یکنوع فحش بود که در قدیم بچه های تهرون به آدم های
    آس و پاس ! و یک لا قبا و بی پول می گفتیم .
    فحشی بود که مصطلح بود .ریشه اش را حتما آفا فرزاد جان درست
    گفتند ……

  2. کلیه فرمایشات جناب جمشیدی درست وجامع بود لاکن در جامعه امروزی ما به افرادی که کار نابلد هستند وخیلی هم ادعاشون میشه وبا با پر روئی کار دیگران را قبول میکنند وبلا تکلیف میگذارند وباز از رو نمی روند ،که اصطلاحا در جامعه به این افراد میگویند مرتیکه لانتوری یعنی کارنا بلد پررویی که باز میخواهد برای امرار معاش حرافی کند . دربعضی از جهات هم بصورت عام مردم به آدمهای حقه باز ،دودره بازوعوضی هم این کلمه را بکار میبرند

ارسال نظر

26 نظر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


* درج نام و ایمیل اختیاری است.