کدخدایی: با قوانین فعلی من هم احتمالاً ردصلاحیت می‌شوم!

۱۳۹۶-۰۷-۱۶ سیاست

کدخدایی: با قوانین فعلی من هم احتمالاً ردصلاحیت می‌شوم!

آقای سخنگو ۵۶ ساله‌ است و متولد اصفهان. تحصیل در رشته حقوق را در دانشگاه تهران آغاز کرده و پس از آن، در وزارت سپاه سابق (وزارت دفاع فعلی) مشغول به کار می‌شود. بعد از جنگ هم برای ادامه تحصیل به انگلستان می‌رود و کارشناسی ارشد و دکتری خود را در رشته حقوق بین‌الملل از همانجا اخذ می‌کند. دانشجویان وی، خاطرات خوشی از کلاس‌های درس حقوق اساسی و حقوق اداری دارند و تسلط وی بر مبانی حقوق عمومی، همواره زبانزد محافل دانشگاهی است.

با ساز و کارهای فعلی حاکم بر شورای نگهبان آیا صلاحیت خود شما در شورا تایید می‌شد؟
کدخدایی: قطعا رد می‌شد (با خنده) آنقدر وضعیتم خراب است که آقایان به راحتی بنده را رد کنند، اما باید توجه کنید شورای نگهبان هم در چارچوب قوانین حرکت می‌کند، حالا این قوانین و مقررات ممکن است نواقصی داشته باشد که به اعضا برگشت نمی‌کند، شما تکلیفی را برعهده نهادی گذشتید و اعضا آن نهاد باید بررسی کنند و وظیفه خود را انجام دهند ممکن است قصوری از این جهت باشد که به قوانین و مقررات برگشت می‌کند و امیدوارم قوانین و مقررات هم به زودی اصلاح شود و به این واسطه من هم طمع نکنم، بروم جایی ثبت نام کنم که رد صلاحیت شوم.

تا به حال پیش آمده نسبت به کسی اینقدر علاقه داشته باشید که زمان بررسی تایید صلاحیت از ترس اعمال سلیقه شخصی از این کار کناره بگیرید آن را به عهده سایرین قرار دهید؟
کدخدایی:بررسی صلاحیت‌ها کار بسیار دشواری است و در حکم قضاوت و داوری است. من اگر برعهده خودم باشد چنین مسیری را انتخاب نمی‌کنم، چون در مقام قضاوت قرار گرفتن و داور بودن بسیار مشکل است و ما از همه چیز آگاهی نداریم و علم به همه چیز نداریم. کسی ممکن است سندی که برایش آمده مخدوش باشد و ما متوجه نباشیم و بنابراین کسی که حق دارد در مجلس یا ریاست جمهوری برود ما نظری اشتباه بدهیم یا برعکس کسی که صلاحیت ندارد و ما نتوانیم خوب بررسی کنیم و آن فرد به مجلس یا آن نهاد برود هر دو شکل، سنگینی بارش برعهده ما هم هست و ما هم در خوب و بد آن شریک هستیم بنابراین اگر بین این کار و کار دیگری مخیر شوم قطعا بررسی صلاحیت را انتخاب نخواهم کرد.

سخت‌ترین احراز صلاحیتی که در شورای نگهبان داشتید کدام بود؟
کدخدایی:شاید مصداقی نتوانم به موردی اشاره کنم، چون شورا جمعی عمل می‌کند و رای می‌دهد و باید آرای افراد به مرز حد نصاب برسد که ما بتوانیم فردی را تایید کنیم، اما از اینکه برخی افراد رای لازم را در شورای نگهبان نیاورند بنده هم ناراحت شدم خیلی هم ناراحت بودم و شاید مدت‌ها هم، عدم تایید این افراد روی من تاثیرگذار بوده است، اما چاره‌ای دیگر هم نمی‌توانیم داشته باشیم و ناچاریم که به حکم قانون تمکین کنیم و به روشی که قانون مشخص کرده عمل کنیم.

تا به حال پیش آمده در خصوص احراز صلاحیت فری تهدید هم شده باشید؟
کدخدایی:فکر نمی‌کنم کسی جرات کند شورای نگهبان را تهدید کند (با خنده)

تطمیع چه طور؟
کدخدایی:تطمیع هم به همین صورت کسی جرات این کار را ندارد ممکن است حواشی و شایعات باشد، اما کسی جرات تطمیع و تهدید شورای نگهبان را ندارد.

حتی فشار هم وارد نمی‌کنند؟

کدخدایی:فشار به مفهوم اینکه غیر متعارف باشد، خیراما افرادی که فکر می‌کنند شخص صالحی است یا عکس آن به رایزنی می‌پردازند، اما اعضای شورای نگهبان مستقل هستند و این طور نیست که تحت تاثیر فشار‌ها بخواهند نسبت به فردی نظر دهند.

در خصوص شخصیت آیت الله جنتی اگر بخواهید به مواردی اشاره کنید به چه مواردی اشاره می‌کنید؟ آیا اهل مزاح و شوخی هم هستند؟
کدخدایی:بله حتما جلساتی که با ایشان هستم را خسته نمی‌شویم آیت الله مومن در مجلس خبرگان آیت الله جنتی را توصیف کردند و گفتند ایشان تجسم اسلام است واقعیت هم همین است ایشان روش زندگی و کارشان منطبق با اصول و آموزه‌های اسلامی است. اولا بسیار مرد باخدایی هستند و به مفهوم واقعی کلمه، تمام تلاششان این است که در جهت رضای خداوند کار کنند در بحث زندگی اداری هم بسیار ملتزم به رعایت اخلاق اسلامی هستند و نسبت به تضییع حقوق مردم و حکومت بسیار حساسیت به خرج می‌دهند و در منش زندگی بسیار هم پارسا هستند و اگر اغراق نباشد تعداد افراد بسیار کمی این ویژگی‌ها را دارند.

در روند بررسی صلاحیت انتخابات مجلس سال ۹۰ دیدیدم که فردی رد صلاحیت شد دو سال بعد همان فرد به عنوان وزیر اطلاعات معرفی شد و به عنوان یکی از مراجع بررسی احراز صلاحیت افراد شناخته شدوهمچنین صلاحیتش برای مجلس خبرگان احرازشد آیا این تناقض در کار شورا محسوب نمی شود؟
کدخدایی: ما باید تصورمان را نسبت به شورای نگهبان تغییر بدهیم. برخی فکر می‌کنند شورای نگهبان یک فرد است که باید نظر ثابتی داشته باشد. در حالی که این گونه نیست، اعضا نظرات مختلفی دارند، اعضا عوض می‌شوند، نظراتشان هم عوض می‌شود.

البته نسبت به مصوبات گاهی اوقات چنین چیزی مشاهده می‌شود. مثلا شورا سال ۶۱ نسبت به یک مصوبه نظری داده سال ۷۵ نظرش عوض شده و دوباره سال ۸۲ نظرش به نظر سال ۶۱ برگشته است.سال ۶۱ که به مصوبه رای داده شده درباره آن بحث شده و سال ۷۵ دلایل دیگری همراه با آن آمده و سپس سال ۸۲ بات ذکر دلایل دیگر رای جدید آورده است.مکرر بحث می‌شود این طور نیست که به سادگی بخواهیم از این مسائل بگذریم.پس در مصوبات هم شاهد این رویه هستیم و این امر تن‌ها مختص انتخابات و احراز صلاحیت‌ها نیست.

عرض بنده این است که نباید شورای نگهبان را به خط تولید تبدیل کنیم که حتما محصول واحد یک شکلی تولید کند. نه، نظر شورای نگهبان قابل تغییر است، افرادش هم قابل تغییر هستند و ممکن است نظرات اعضا از یک دوره‌ای به دوره دیگر متفاوت باشد.

ما به نیت فرد نگاه نمی‌کنیم، برای ما نحوه کار مهم است. ما ناچاریم تایید صلاحیت هزاران نفر گمنامی که برای ریاست جمهوری ثبت نام می‌کنند را بررسی و در نهایت اعلام کنیم؛ اگر فردی در کنکور شرکت کرد و نمره هم آورد اداره سنجش نمی‌تواند بگوید این فرد امسال کنکور آزمایشی داده و نمی‌توانم نمره اش را اعلام کنم. زمانی که افراد ثبت نام می‌کنند و اینکه آیا می‌خواهند ادامه دهند و یا نه را قانونگذار مشخص کرده است؛ افراد بعد از ثبت نام می‌توانند انصراف بدهند. افراد به لحاظ شکلی با هر نیتی می‌توانند ثبت نام کنند، اما از جهت ماهوی بهتر است این کار را نکنند.

یکی از موضوعاتی که در انتخابات ۹۶ مطرح بود بحث تخلفات انتخاباتی بود؛ موضوعاتی از قبیل: کمبود تعرفه‌ها و زود تعطیل کردن روند رای گیری در برخی از حوزه ها. این حجم تخلفات در چه حدی بوده؟ آیا قابل پیگیری بود؟
کدخدایی: تخلفات انتخاباتی را ما درهر دوره‌ای داریم از جمله تاخیر، کمبود تعرفه، دیررساندن تعرفه و… این‌ها بیشتر تخلفات اداری است که به دلایل مختلف می‌تواند باشد. مثلا در حوزه‌ای ممکن است وضعیت آب و هوا بد باشد یا در حوزه‌ای کم کاری باشد.

در این دوره شروع با تاخیر انتخابات، یک عامل اصلی داشت با این که توافق شده بود که احراز هویت فقط با کارت ملی و از طریق آن دستگاهی که وزارت کشور برای اولین بار به کار گرفته بود، انجام شود.

همین عامل مزید بر علت شد که مشکلات جدیدی را به وجود آورد. مثلا کاربران هیئت‌های اجرایی برخی از استان‌ها بلد نبودند هنوز از این دستگاه چگونه استفاده کنند ساعت هشت که آغاز رای گیری اعلام شد، نتوانستند کار کنند، یک بخشی از آن نقص در سیستم بود یک بخش خود سیستم از لحاظ سخت افزاری مشکل داشت. چون برای اولین بار بوداین تاخیر‌ها طبیعی بود.

در جاهایی که احراز شده است که این تاخیر عمدی است، قطعا برخورد شده و پرونده هم تشکیل شده است یا مثلا کمبود تعرفه مسئله‌ای است که همیشه اتفاق می‌افتد، به طور طبیعی یک تاخیرهایی را داریم.اما این که در جایی مهندسی شده باشد ما به آن مفهوم به آن نرسیدیم.

در انتخابات اردیبهشت ماه این موضوع خیلی مطرح شد که کمبود تعرفه‌ها در برخی حوزه‌ها کاملا عمدی بوده است؟
کدخدایی: در بیان، این مساله خیلی بزرگ شد، چون ما همه را رصد می‌کردیم. ستاد نظارت انتخاباتی ما لحظه به لحظه از طریق خود نمایندگان، نامزد‌ها و دفاتر و ناظرین هر اتفاقی می‌افتاد را رصد می‌کردند.

جایی مشکلی بود تماس می‌گرفتند، علت را جویا می‌شدند و برطرف می‌شد، اما برخی‌ها می‌گفتند ۵ ساعت در یک حوزه تعرفه نبود، ما می‌گفتیم مصداقی بگویید کدام حوزه این مدت زمان بدون تعرفه مانده است چراکه ۵ ساعت زمان زیادی است.

اما گاهی اوقات در برخی مناطق نیم ساعت و سه ربع و یک ساعت این تاخیر اتفاق افتاده است که بالاخره در یک کنش سیاسی و اجتماعی که قالب مردم و مسئولین درگیر هستند این موضوع یک امر طبیعی است.

در سال ۸۸ هم برخی از ایرادات همین مسئله بود که تعرفه نرسید. همین دور از انتخابات عده‌ای گفتند چرا زمان رای گیری را بعد از ساعت ۲۴ تمدید نکردید؟ پس این گونه مسائل اتفاق می‌افتد.حتی عده‌ای گفتند مقامات دولتی هم تخلف کردند هیچ اشکالی ندارد ما تخلفات را بررسی کرده و به قوه قضاییه می‌دهیم تا رسیدگی کند.از جهت ما صحت انتخابات اعلام شد یعنی به کلان انتخابات خدشه‌ای وارد نشد، اما شورای نگهبان تخلفاتی که بر انتخابات تاثیرگذار نبود را به قوه قضاییه ارجاع داده تا رسیدگی کند.

آیا تخلفات در انتخابات در حد جابجایی چندمیلیون رای بود؟

تخفات صورت گرفته تاثیری در سرنوشت انتخابات نداشت و تعداد آن به میلیون نمی‌رسید. حرف‌های بی پایه‌ای زده می‌شد. در کل انتخابات که بیش از ۴۳ میلیون رای به صندوق‌ها ریخته شده بود حدود دوازده هزار تعرفه بدون مهر داشتیم هرچند که پیش آمدن چنین موضوعاتی طبیعی است، اما با آن برخورد کردیم همان زمان شمارش این تعرفه‌ها را کنار گذاشتیم و جزء آرای باطله محسوب شدند.

بعد از فرآیند انتخابات آیت الله جنتی صحت انتخابات را تایید کردند، اما در عین حال گفتند متخلفین توبه کنند، سوال اینجاست اگر متخلفی، عمدا تخلف نکرده چرا باید توبه کند؟
کدخدایی: تخلفات در حوزه انتخابات بر دو بخش است یک بخش تخلفاتی که تخلف و جرم است و باید با آن برخورد شود، اما تاثیرگذار بر سرنوشت انتخابات نیست همان چیزی که توضیح دادم.

مثلا فرماندار، استاندار، مدیر فلان سازمان و یا فردی عادی خرید و فروش آرا کرده است و این تخلف به قوه قضاییه معرفی و مجازات می‌شود و آرایی که از این طریق به دست آمده نیز ابطال می‌شود.

بخش آرا به دست آمده را شورای نگهبان وارد می‌شود و قوه قضاییه به بخش اول ورود می‌کند. یک زمانی هم تخلفات آنقدر گسترده است که این حجم تخلفات بر سرنوشت انتخابات تاثیرگذار است.

ممکن است تخلف در بخشی از آرای صندوق باشد؛ ممکن است آرای یک حوزه باشد. درآنجا شورای نگهبان وارد می‌شود اگر در حین برگزاری انتخابات باشد فرآیند انتخابات متوقف شده و تصمیم گیری می‌شود.اگر بعد از این باشد ممکن است صندوق‌های یک حوزه یا شهرستان ابطال شود.

آنچه برای ما در انتخابات محرز شد این که تخلفاتی وجود داشته و حجم آن زیاد بوده و متخلفین هم به قوه قضاییه معرفی شدند، اما این تخلفات در سرنوشت انتخابات تاثیرگذار نبود.

منظور از اینکه متخلفین باید توبه کنند چیست؟
کدخدایی: تخلف گناه و جرم است و مجازات هم دارد.

این شائبه را ایجاد نمی‌کند که تخلفات تاثیرگذار بوده اما، ما از آن چشم پوشیدیم؟

کدخدایی: اگر تاثیرگذار بوده مگر می‌توانستیم چشم پوشی کنیم؟! در پیشگاه مردم و خدای بزرگ و قانون مسئول بودیم.

مجلس نهم به شمابه عنوان حقوقدان شورای نگهبان رای نداد؛ آیت الله جنتی عنوان کردند این اتفاق حاصل زد و بند بود نظر حضرتعالی در این خصوص چیست؟
کدخدایی:مجلس حق رای دادن دارد است ما مثل بقیه نیستیم که بگوییم چرا شورای نگهبان رای داد، چرارای نداد، مجلس در یک مقطعی تشخیص داده من نباشم رایش مغتنم است و در مقطعی تشخیص داده باشم باز هم رایش قابل احترام است.

نظرتان در این مورد اسامی زیر چیست؟
غلامحسین الهام: با ایشان در دانشگاه تهران آشنا شدم و انسان خدومی هستند.

مرحوم آیت الله هاشمی: یکی از بزرگان نظام بودند که خدمت‌های زیادی برای نظام داشتند.

مهندس غرضی: همشهری ما هستند.

دکتر احمدی نژاد: بگذریم بعدی.

بقایی: من ایشان را نمی‌شناسم.

مشایی: هیچ کدام را نمی‌شناسم اسمشان در شورای نگهبان مطرح شد و رای نیاوردند.

نوشته‌های مرتبط

۱۳۹۶-۰۷-۱۶ سیاست

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


* درج نام و ایمیل اختیاری است.