رأی حلال، رأی حرام/ معیار حلال و حرام بودن یک رأی

۱۳۹۶-۰۳-۰۷ سیاست

رأی حلال، رأی حرام/ معیار حلال و حرام بودن یک رأی

« رای حلال رای حرام » عنوان سرمقاله روزنامه آرمان به قلم علی‌اکبر گرجی ازندریانی است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:

نخستین‌بار اصطلاح رأی حلال را از جناب آقای رئیسی در گرماگرم تبلیغات انتخابات ریاست‌جمهوری شنیدم و این قضیه را حمل بر نوعی مطایبه کردم. مطابق موازین شناخته‌شده در حقوق انتخابات، این مفاهیم غیرقابل استنادند.

از منظر حقوقی، آرای ماخوذه یا صحیح و معتبرند یا باطل و نامعتبر. البته نوع سومی از آرا هم وجود دارد که به نفع هیچ‌ کاندیدایی خوانده نمی‌شود و تحت عنوان آرای سفید یا ناخوانا صرفا جهت افزایش آمار مشارکت از آنها استفاده می‌شود. مواد ۲۵ و ۲۶ قانون انتخابات ریاست‌جمهوری هیچ ‌اشاره‌ای به منشأ حلال یا حرام آرای مأخوذه نمی‌کند.

ماده ۲۵ به آرای مأخوذه باطل اشاره می‌کند: در موارد ذیل با تأیید هیأت نظارت یا نماینده وی برگه‌های رأی باطل ولی جزو آرای مأخوذه محسوب و مراتب در صورتجلسه قید و آرای مذکور ضمیمه صورت‌جلسه خواهد شد: آرای غیر قابل خواندن، آرایی که از طریق خرید و فروش به ‌دست‌آمده باشد. آرایی که سفید به صندوق ریخته شده باشد.

ماده ۲۶ هم به آرای ماخوذه باطلی اشاره می‌کند که باید از آمار کلی خارج شوند: در موارد ذیل با تأیید هیأت نظارت یا نماینده وی، برگه‌های رأی باطل و جزو آرای مأخوذه محسوب نشده و مراتب در صورتجلسه قید و آرای مذکور ضمیمه صورتجلسه خواهد شد: ۱- صندوق فاقد لاک و مهر انتخاباتی باشد. ۲- آرای زائد بر تعداد تعرفه باشد. ۳-آرای کسانی که به سن قانونی رأی دادن نرسیده باشند. ۴- آرایی که با شناسنامه افراد فوت‌شده یا غیرایرانی داده شده باشد. ۵- آرایی که با تقلب و تزویر (در تعرفه‌ها، آرا، صورتجلسات، شمارش) به‌دست‌آمده باشد. ۶- آرایی که با شناسنامه غیر یا جعلی اخذ شده باشد. ۷- آرای تکراری. ۸- آرایی که با شناسنامه کسانی که حضور ندارند، اخذ شده باشد. ۹- برطبق متن قانون حذف شده است. ۱۰- آرایی که از طریق تهدید به‌ دست‌آمده باشد. ۱۱- آرایی که روی ورقه‌ای غیر از برگ رأی نوشته شده باشد.

با این حساب، ملاحظه می‌شود که تقسیم آرا به حلال و حرام یا پاک و ناپاک از اساس فاقد مبنای حقوقی و قانونی است. از منظر قانونگذار، همه آرایی که به دلایل فوق باطل نباشند، دارای حرمت و اعتبارند. پس، تک‌تک آرای ماخوذه صحیح، صرف‌نظر از اینکه به داوطلب پیروز یا ناکام تعلق گرفته باشد، معتبرند و حکم پاکی و حلیت درباره همه آنها جاری است.

به‌کارگیری واژه‌هایی همچون حلال و حرام برای خدشه وارد کردن بر آرای صحیح ماخوذه رقیب با هیچ ‌مبنایی سازگار نیست و برخلاف مروت و جوانمردی سیاسی است. البته، طرف مقابل هم می‌تواند از همین اهرم برای تخفیف و تصغیر آرای ۱۶میلیونی نامزد رقیب بهره گیرد.

در شگفتم که چگونه مقام معظم رهبری همه ایرانیان را به صرف ایرانی بودن دعوت به مشارکت در انتخابات می‌کند، اما برخی مدعیان از مشارکت بالای شهروندان ایرانی دل‌چرکین شده و تصریحا و تلویحا از شکست پروژه تحریم انتخابات ابراز ناراحتی می‌کنند.

نفس قدرت برای سیاست‌ورزان دلواپس از چنان اهمیتی برخوردار است که حاضرند سازوکارهای اجرایی و نظارتی انتخابات را مشکوک اعلام کنند تا شاید اندکی به میزان آرای نامزد مطلوب خود بیفزایند.

متاسفانه این دسته از افراد از پیامدهای سوء چنین دیدگاه‌هایی غافلند. اصل ۹۹ قانون اساسی نظارت بر انتخابات را بر عهده شورای نگهبان گذاشته و ماده ۸ قانون انتخابات ریاست‌جمهوری نیز تصریح می‌کند: نظارت بر انتخابات ریاست‌جمهوری به عهده شورای نگهبان می‌باشد. این نظارت عام و در تمام مراحل و در کلیه امور مربوط به انتخابات جاری است. پرسش این است که چرا برخی عزیزان منتظر اعلام نظر قطعی شورای نگهبان نمانده و خود به صدور فتاوایی درباره حرمت و ناپاکی آرای اکثریت مردم می‌پردازند.

اساسا با کدام مجوز شرعی و اخلاقی می‌توان حق رأی قانونی اعمال‌شده توسط شهروند ذیحق را حرام دانست؟ معیار حلال و حرام بودن یک رأی چیست؟ آیا در کنه نگاه این دسته از عزیزان گونه‌ای از مبارزه با قانون اساسی ‌جمهوری اسلامی مشاهده نمی‌شود؟ قانونی که در اصول گوناگونی مانند اصل دوم، سوم، ششم و پنجاه‌وششم به همه مردم ایران حق مشارکت در تعیین سرنوشت خود را اعطا کرده است.

نوشته‌های مرتبط

۱۳۹۶-۰۳-۰۷ سیاست

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


* درج نام و ایمیل اختیاری است.